Smart Deka - คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3866/2545

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3866/2545

1. คู่ความ

ชื่อคู่ความ ผู้ร้อง - นางสาวประดู่ ผู้คัดค้าน - นางกันเกรา

*หมายเหตุ: เพื่อเป็นการสงวนข้อมูลส่วนบุคคล เว็บไซต์ smartdeka.com ใช้ระบบ AI ในการตรวจค้นชื่อบุคคลธรรมดาที่เกี่ยวข้องในคดีและแปลงเป็นนามสมมุติ ชื่อบุคคลธรรมดาที่ปรากฎจึงอาจเป็นนามสมมุติ

2. กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 28 1569/1 ป.พ.พ. ม.28 ม.1569/1

3. เนื้อหา

ผู้ร้องเป็นผู้ช่วย ว.ซึ่งเป็นผู้อนุบาลคนเดิมที่ดูแลและเลี้ยงดูอ. ซึ่งเป็นบุคคลวิกลจริต โดยพักอาศัยอยู่ที่บ้านเดียวกันตลอดมา และนับแต่ ว. ถึงแก่กรรมผู้ร้องก็เป็นผู้ดูแลและพา อ. ไปรักษายามเจ็บป่วยมาโดยตลอด ย่อมถือว่าผู้ร้องเป็นผู้ซึ่งปกครองดูแล อ.คนไร้ความสามารถจึงมีสิทธิยื่นคำร้องขอเป็นผู้อนุบาลของอ. ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 28

เมื่อคำนึงถึงประโยชน์และความผาสุกของ อ. ในอันที่จะได้อยู่ในบ้านเดิมที่ตนได้พักอาศัยตลอดมาตั้งแต่เด็กจนปัจจุบันเป็นเวลาเกินกว่า 50 ปี การได้รับการตรวจรักษาจากแพทย์อย่างต่อเนื่องและความรัก ความอบอุ่น รวมตลอดถึงความห่วงใยแล้วผู้ร้องมีความเหมาะสมที่จะเป็นผู้อนุบาลของ อ.มากกว่าผู้คัดค้านทั้งปรากฏว่าอ. บรรลุนิติภาวะแล้วไม่มีคู่สมรสและบิดามารดา ศาลจึงมีอำนาจแต่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของ อ.แทนว. ซึ่งเป็นผู้อนุบาลคนเดิมที่ถึงแก่ความตายแล้วได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 28 วรรคสอง ประกอบมาตรา 1569/1


ผู้ร้องยื่นคำร้องขอและแก้ไขคำร้องขอว่า นางสาวดาวเรือง หรือขจรเนติยุทธคนไร้ความสามารถ เดิมอยู่ในความอนุบาลของนางสาวกาหลง ซึ่งเป็นพี่สาว ผู้ร้องเป็นบุตรบุญธรรมของนางสาวกาหลง นางสาวกาหลงถึงแก่กรรม ระหว่างที่นางสาวกาหลงยังมีชีวิตอยู่ผู้ร้องได้ร่วมปกครองดูแลนางสาวดาวเรืองมาเป็นระยะเวลาหลายสิบปี นางสาวกาหลงได้ทำพินัยกรรมแต่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรือง จึงขอให้ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองต่อไป

ผู้คัดค้านยื่นคำร้องคัดค้าน ขอให้มีคำสั่งแต่งตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรือง

ศาลชั้นต้นมีคำสั่งแต่งตั้งนางสาวประดู่ ผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลนางสาวดาวเรืองนิรามัย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 28 ยกคำคัดค้าน

ผู้คัดค้านอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

ผู้คัดค้านฎีกา

ศาลฎีกาแผนกคดีเยาวชนและครอบครัววินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่าเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2510 ศาลมีคำสั่งให้นางสาวดาวเรืองหรือขจรเนติยุทธ เป็นคนไร้ความสามารถให้อยู่ในความอนุบาลของนางสาวกาหลง นางสาวดาวเรืองเป็นพี่น้องร่วมมารดาเดียวกันกับนางสาวกาหลงและพันตำรวจเอกมังคุด นิรามัย เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม2537 นางสาวกาหลงจดทะเบียนรับผู้ร้องเป็นบุตรบุญธรรม ในวันที่ 25 กรกฎาคม 2540นางสาวกาหลงถึงแก่กรรม ผู้ร้องเป็นผู้ดูแลนางสาวดาวเรืองต่อมาโดยพักอาศัยอยู่ด้วยกับที่กรุงเทพมหานคร นางสาวดาวเรืองยังเป็นบุคคลวิกลจริตอยู่ ส่วนผู้คัดค้านเป็นบุตรของพันตำรวจเอกมังคุดกับนางม่วง รับราชการอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของผู้คัดค้านประการแรกว่าผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้แต่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองหรือไม่ โดยผู้คัดค้านอ้างว่าผู้ร้องมิใช่ญาติของนางสาวดาวเรืองการที่นางสาวกาหลงจดทะเบียนรับผู้ร้องเป็นบุตรบุญธรรมและพินัยกรรมของนางสาวกาหลงที่มอบหมายให้ผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองมีข้อบกพร่อง เนื่องจากลายมือชื่อในทะเบียนการรับบุตรบุญธรรมและในพินัยกรรมมิใช่ลายมือชื่อที่แท้จริงของนางสาวกาหลงผู้ร้องจึงมิใช่ผู้มีส่วนได้เสียที่จะมีสิทธิยื่นคำร้องขอเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองได้ เห็นว่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 28 นอกจากจะกำหนดให้คู่สมรส บุพการีผู้สืบสันดาน ผู้ปกครองหรือผู้พิทักษ์ของบุคคลวิกลจริตมีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลให้สั่งให้บุคคลวิกลจริตเป็นคนไร้ความสามารถและแต่งตั้งผู้อนุบาลแล้ว ยังกำหนดให้ผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลวิกลจริตและพนักงานอัยการมีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลได้ด้วย ฉะนั้นเมื่อผู้ร้องเป็นผู้ช่วยนางสาวกาหลงซึ่งเป็นผู้อนุบาลคนเดิมดูแลและเลี้ยงดูนางสาวดาวเรืองซึ่งเป็นบุคคลวิกลจริต โดยพักอาศัยอยู่ที่บ้านเดียวกันตลอดมา และนับแต่นางสาวกาหลงถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2540 ผู้ร้องก็เป็นผู้ดูแลและพานางสาวดาวเรืองไปรักษายามเจ็บป่วยมาโดยตลอด เช่นนี้ ย่อมถือว่าผู้ร้องเป็นผู้ซึ่งปกครองดูแลนางสาวดาวเรืองคนไร้ความสามารถ จึงมีสิทธิยื่นคำร้องขอเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองได้ ส่วนปัญหาที่ว่านางสาวกาหลงจดทะเบียนรับผู้ร้องเป็นบุตรบุญธรรมและพินัยกรรมของนางชมพูมีข้อบกพร่องหรือไม่นั้น ไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยเพราะไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิในการยื่นคำร้องขอของผู้ร้องแต่อย่างใด ฎีกาของผู้คัดค้านข้อนี้ฟังไม่ขึ้น

มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้คัดค้านประการต่อไปว่า ผู้ร้องหรือผู้คัดค้านผู้ใดมีความเหมาะสมที่จะได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรือง เห็นว่าผู้ร้องพักอาศัยอยู่บ้านเดียวกันกับนางสาวดาวเรืองที่กรุงเทพมหานครตั้งแต่ผู้ร้อง ยังเป็นเด็กตลอดมาจนถึงปัจจุบันเป็นเวลากว่า 40 ปีแล้ว เมื่อนางสาวดาวเรืองถูกศาลมีคำสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถให้อยู่ในความอนุบาลของนางสาวกาหลงในปี 2510 ผู้ร้องก็ช่วยนางสาวกาหลงเลี้ยงดูและดูแลนางสาวดาวเรืองมาโดยตลอด เมื่อยามที่นางสาวดาวเรืองป่วยผู้ร้องก็พาไปพบแพทย์และไปรับยาจากแพทย์มาให้นางสาวดาวเรืองรับประทานซึ่งนายแพทย์กฤชชื่นศิริ แพทย์ผู้ตรวจรักษานางสาวดาวเรืองก็เบิกความยืนยันเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า หลังจากนางสาวกาหลงถึงแก่กรรมแล้ว ผู้ร้องก็ทำหน้าที่นี้แทนนางสาวกาหลงต่อไป ส่วนผู้คัดค้านเคยพักอาศัยอยู่บ้านเดียวกันกับนางสาวดาวเรืองในช่วงระยะเวลาสั้น ขณะที่ผู้คัดค้านเรียนหนังสือเท่านั้น แต่หลังจากเรียนจบแล้วผู้คัดค้านก็ไปอยู่ที่อื่นและตั้งแต่ปี 2512 เป็นต้นมาผู้คัดค้าน ก็ไปอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยมาเยี่ยมเยียนนางสาวดาวเรืองและนางสาวกาหลงเป็นครั้งคราวเท่านั้น นางสาวดาวเรืองย่อมมีความผูกพันสนิทสนมกับผู้ร้องมากกว่าผู้คัดค้านนอกจากนี้นางสาวดาวเรืองมีลักษณะปัญญาอ่อนและร่างกายพิการหูหนวกทั้งสองข้าง เป็นใบ้พูดไม่ได้มาแต่กำเนิด การสื่อสารกับคนอื่นต้องใช้ภาษามือเชื่อว่าผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ดูแลนางสาวดาวเรืองอย่างใกล้ชิดมาโดยตลอด ย่อมสามารถสื่อสารกับนางสาวดาวเรืองได้อย่างเข้าใจมากกว่าผู้คัดค้าน ที่ผู้คัดค้านอ้างว่าผู้ร้องนำเงินได้ของนางสาวดาวเรืองที่ได้จากการให้เช่าตึกและที่ดินไปฝากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรเป็นบัญชีส่วนตัวของผู้ร้อง แสดงถึงความไม่สุจริต จึงไม่เหมาะสมที่จะเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองนั้น เห็นว่านางสาวดาวเรืองเป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ ไม่สามารถจัดกิจการใด ๆของตนเองได้ จึงไม่สามารถเปิดบัญชีเงินฝากในนามตนเองได้อยู่แล้ว เป็นเรื่องปกติที่ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้ปกครองดูแลนางสาวดาวเรืองโดยพฤตินัยที่จะนำเงินรายได้ของนางสาวดาวเรืองเข้าบัญชีเงินฝากในธนาคารเป็นชื่อของผู้ร้อง ซึ่งตามหนังสือขอเปิดบัญชีเงินฝากร่วมกัน และหนังสือแจ้งการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับบัญชีเงินฝากดังกล่าว ก็มีข้อความที่ระบุว่าเป็นบัญชีเงินฝากเพื่อนางสาวดาวเรือง ซึ่งแสดงให้เห็นเจตนาของผู้ร้องโดยชัดเจนว่าการเปิดบัญชีเงินฝากดังกล่าวเป็นการทำแทนเพื่อประโยชน์แก่นางสาวดาวเรืองโดยแท้จริงนอกจากนี้ตามใบแจ้งยอดบัญชีเงินฝาก มีรายการนำเงินเข้าฝากหลายรายการ แต่มีรายการถอนเงินเพียงรายการเดียว เป็นเงินเพียง 41,250 บาท ยังคงเหลือเงินฝากถึง606,107.92 บาท จึงไม่ใช่ความบกพร่องหรือความไม่สุจริตของผู้ร้องแต่อย่างใด เมื่อคำนึงถึงประโยชน์และความผาสุกของนางสาวดาวเรืองในอันที่จะได้อยู่ในบ้านเดิมที่ตนได้พักอาศัยตลอดมาตั้งแต่เด็กจนปัจจุบันเป็นเวลาเกินกว่า 50 ปี การได้รับการตรวจรักษาจากแพทย์อย่างต่อเนื่องและความรัก ความอบอุ่น รวมตลอดถึงความห่วงใยแล้ว ผู้ร้องมีความเหมาะสมที่จะเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองมากกว่าผู้คัดค้าน ทั้งปรากฏว่านางสาวดาวเรืองบรรลุนิติภาวะแล้วไม่มีคู่สมรสและบิดามารดา ศาลจึงมีอำนาจแต่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองแทนนางสาวกาหลงซึ่งเป็นผู้อนุบาลคนเดิมที่ถึงแก่ความตายแล้วได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 28 วรรคสอง ประกอบมาตรา 1569/1 ที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งแต่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้อนุบาลของนางสาวดาวเรืองนั้นชอบแล้ว ฎีกาของผู้คัดค้านข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นเดียวกัน"

พิพากษายืน

4. องค์คณะ

ชื่อองค์คณะ ประสพสุข บุญเดช อำนวย เต้พันธ์ สบโชค สุขารมณ์

5. ที่มา

แหล่งที่มา สำนักงานส่งเสริมงานตุลาการ

6. หมายเหตุ

หมายเหตุ

แสดงฎีกาอื่นที่เรื่องคล้ายกับฎีกาฉบับนี้

ข้อสงวน (1) ข้อมูลในเว็บไซต์ smartdeka.com มีไว้เพื่ออำนวยความสะดวกในการศึกษาค้นคว้าทางวิชาการเท่านั้น ผู้พัฒนาไม่รับรองความถูกต้องหรือ ครบถ้วนของข้อมูลใดๆ การใช้ข้อมูลเพื่ออ้างอิงตามกฎหมายควรใช้คำพิพากษาฉบับจัดพิมพ์เป็นหลัก
ข้อสงวน (2) เพื่อเป็นการสงวนข้อมูลส่วนบุคคล เว็บไซต์ Smart Deka ใช้ระบบ AI ในการตรวจค้นชื่อบุคคลธรรมดาที่เกี่ยวข้องในคดีและแปลงเป็นนามสมมุติ ชื่อบุคคลธรรมดาที่ปรากฎจึงอาจเป็นนามสมมุติ