Smart Deka - คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 912/2520

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 912/2520

1. คู่ความ

ชื่อคู่ความ ผู้ร้อง - นางลั่นทม ผู้คัดค้าน - นายยมหิน

*หมายเหตุ: เพื่อเป็นการสงวนข้อมูลส่วนบุคคล เว็บไซต์ smartdeka.com ใช้ระบบ AI ในการตรวจค้นชื่อบุคคลธรรมดาที่เกี่ยวข้องในคดีและแปลงเป็นนามสมมุติ ชื่อบุคคลธรรมดาที่ปรากฎจึงอาจเป็นนามสมมุติ

2. กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 29 34 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ม.55 55 ป.พ.พ. ม.29 ม.34 ป.วิ.พ.

3. เนื้อหา

ค.อายุ 74 ปี ป่วยเป็นโรคเบาหวาน และเป็นอัมพาตมานานประมาณ 13 เดือน มือเท้าข้างขวาและร่างกายแถบซีกด้านขวาเคลื่อนไหวไม่ได้ เคลื่อนไหวได้เฉพาะแถบซีกด้านซ้าย ลุกขึ้นยังไม่ได้ นั่งได้ คลานไปในระยะใกล้ๆ ได้ เข้าใจคำถามได้ดี สามารถตอบคำถามได้บ้าง แพทย์รักษาแล้วอาการไม่ดีขึ้น จึงเป็นบุคคลไม่สามารถจะจัดการงานของตนเองได้เพราะกายพิการ สมควรถูกสั่งให้เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถและให้อยู่ในความพิทักษ์

ผู้ร้องเป็นบุตรของพี่ชาย ค. ไม่ใช่ผู้สืบสันดานหรือผู้พิทักษ์ของ ค. ส่วนผู้คัดค้านเป็นผู้พิทักษ์ตามพฤตินัยของ ค.มาก่อน ดังนี้ ผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิร้องขอต่อศาลให้สั่งว่า ค.เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ และให้อยู่ในความพิทักษ์ของผู้ร้องได้

การที่ผู้ร้องอ้างว่าผู้ร้องมีสิทธิได้รับมรดกของ ค.หาก ค. ถึงแก่กรรม โดยได้รับมรดกแทนที่บิดาผู้ร้องที่ถึงแก่กรรมแล้ว และเป็นทายาทเพียงผู้เดียวของ ค.การร้องของต่อศาลเป็นการใช้สิทธิโดยสุจริต ชอบด้วยกฎหมายอันว่าด้วยความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เพื่อรักษาผลประโยชน์ส่วนได้เสียของ ค.และของผู้ร้องตามที่ผู้ร้องฎีกานั้น กรณีดังกล่าวไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายให้ผู้ร้องมีสิทธิร้องขอต่อศาลได้


ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นบุตรของพี่ชายนางกระโดนซึ่งป่วยเป็นอัมพาต ไม่สามารถจัดการดูแลทรัพย์สินของตนเองได้ ผู้ร้องเป็นผู้พิทักษ์นางกระโดนตลอดมา จึงขอให้ศาลสั่งให้นางกระโดนคนเสมือนไร้ความสามารถและให้อยู่ในความพิทักษ์ของผู้ร้อง

ผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านเป็นผู้พิทักษ์นางกระโดน ได้รักษาพยาบาลนางกระโดนและนำไปอุปการะเลี้ยงดูที่บ้านผู้คัดค้านตลอดมา ผู้ร้องไม่ใช่ผู้สืบสันดานของนางกระโดนไม่เคยรักษาพยาบาลและอุปการะนางกระโดน จึงไม่มีอำนาจร้องขอให้ศาลตั้งเป็นผู้พิทักษ์ ขอให้ยกคำร้องและมีคำสั่งว่า นางกระโดนคนเสมือนไร้ความสามารถ ให้อยู่ในความพิทักษ์ของผู้คัดค้าน

ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว มีคำสั่งให้นางกระโดนบุคคลเสมือนไร้ความสามารถ ให้อยู่ในความพิทักษ์ร่วมกันของผู้ร้องและของผู้คัดค้าน

ผู้ร้องและผู้คัดค้านอุทธรณ์ขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งต้นเป็นผู้พิทักษ์นางกระโดนฝ่ายเดียว

ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่ได้เป็นผู้พิทักษ์ของนางกระโดนตามความหมายของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๔ และมาตรา ๒๙ และไม่ใช่หลานผู้สืบสันดานตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๒๙ จึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้อง ทั้งไม่สมควรให้นางกระโดนอยู่ในความพิทักษ์ของผู้ร้อง พิพากษาแก้เป็นว่ามีคำสั่งให้นางกระโดนอยู่ในความพิทักษ์ของผู้ร้อง พิพากษาแก้เป็นว่ามีคำสั่งให้นางกระโดนอยู่ในความพิทักษ์ของผู้คัดค้านฝ่ายเดียว

ผู้ร้องฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นบุตรนายน้ำเงินนางกระโดน นางกระโดนป่วยเป็นโรคเบาหวานและเป็นอัมพาต มือเท้าขวาและร่างกายซีกด้านขวาเคลื่อนไหวไม่ได้ วันที่ศาลไปเผชิญสืบที่บ้านผู้คัดค้าน ปรากฏว่า นางกระโดนนั่งได้สามารถตอบคำถามได้ มีความเข้าใจคำถามดี ลุกขึ้นยืนไม่ได้ เคลื่อนไหวร่างกายเฉพาะแถบด้านซ้ายได้ คลานไปในระยะใกล้ๆ ได้ นางกระโดนแจ้งต่อศาลว่าป่วยเป็นอัมพาตมานานประมาณ ๑๓ เดือน แพทย์รักษาอาการไม่ดีขึ้น อายุ ๗๔ ปีแล้ว จึงฟังได้ว่านางกระโดนไม่สามารถจะจัดทำการงานของตนเองได้เพราะกายพิการ สมควรจะสั่งให้อยู่ในความพิทักษ์ได้

ปรากฏว่าผู้ร้องไม่ได้โต้แย้งคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่วินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่เคยเป็นผู้พิทักษ์นางกระโดนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๔ ประกอบด้วยมาตรา ๒๙ และไม่ได้เป็นหลานผู้สืบสันดานของนางกระโดนตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙ ทั้งไม่ได้โต้แย้งว่า ผู้คัดค้านจะร้องขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้พิทักษ์นางกระโดนไม่ได้ เพราะไม่ใช่เป็นผู้พิทักษ์ตามพฤตินัยของนางกระโดนมาก่อน จึงฟังได้ว่า ผู้ร้องไม่ใช่ผู้สืบสันดานหรือผู้พิทักษ์ของนางกระโดน ส่วนผู้คัดค้านเป็นผู้พิทักษ์ของนางกระโดน ผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งว่านางกระโดนคนเสมือนไร้ความสามารถและให้อยู่ในความพิทักษ์ของผู้ร้องได้

ที่ผู้ร้องฎีกาว่า ผู้ร้องมีสิทธิร้องขอต่อศาลได้เพราะถ้าหากนางกระโดนถึงแก่กรรม ผู้ร้องจะมีสิทธิได้รับมรดก โดยได้รับมรดกแทนที่บิดาผู้ร้องที่ถึงแก่กรรมแล้ว และเป็นทายาทเพียงผู้เดียวของนางกระโดน เป็นการใช้สิทธิโดยสุจริต ชอบด้วยกฎหมายอันว่าด้วยความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เพื่อรักษาผลประโยชน์ส่วนได้เสียของนางกระโดนและของผู้ร้องนั้น ศาลฎีกาเห็นว่า คดีดังกล่าวไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่ให้ผู้ร้องมีสิทธิร้องขอต่อศาลได้

ผู้คัดค้านแถลงต่อศาลว่า ถ้าหากนางกระโดนเต็มใจจะไปอยู่ในความดูแลของผู้ร้อง ผู้คัดค้านก็ไม่ขัดข้อง เมื่อศาลไปเดินเผชิญสืบนางกระโดนตามคำขอของผู้ร้อง ฝ่ายผู้ร้องขอให้ศาลถามความสมัครใจของนางกระโดน ศาลถามนางกระโดนว่าจะยินดีไปอยู่ในคามดูแลของผู้ร้องหรือไม่ นางกระโดนเข้าใจคำถามดีตอบศาลพูดซ้ำๆ หลายครั้ง และแสดงกิริยายืนยันว่าไม่สมัครใจจะไปอยู่ในความดูแลของผู้ร้องหรือบุคคลอื่นทั้งสิ้น ขออยู่กับผู้คัดค้านคนเดียว และอยู่ที่บ้านผู้คัดค้านปัจจุบันเพราะอยู่สบายดี ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ผู้คัดค้านเป็นผู้พิทักษ์นางกระโดนแต่ผู้เดียวชอบแล้ว

พิพากษายืน

4. องค์คณะ

ชื่อองค์คณะ เพียร ศรีอรุณ สอน ไชยสุต มงคล วัลยะเพ็ชร์

5. ที่มา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา

6. หมายเหตุ

หมายเหตุ

แสดงฎีกาอื่นที่เรื่องคล้ายกับฎีกาฉบับนี้

ข้อสงวน (1) ข้อมูลในเว็บไซต์ smartdeka.com มีไว้เพื่ออำนวยความสะดวกในการศึกษาค้นคว้าทางวิชาการเท่านั้น ผู้พัฒนาไม่รับรองความถูกต้องหรือ ครบถ้วนของข้อมูลใดๆ การใช้ข้อมูลเพื่ออ้างอิงตามกฎหมายควรใช้คำพิพากษาฉบับจัดพิมพ์เป็นหลัก
ข้อสงวน (2) เพื่อเป็นการสงวนข้อมูลส่วนบุคคล เว็บไซต์ Smart Deka ใช้ระบบ AI ในการตรวจค้นชื่อบุคคลธรรมดาที่เกี่ยวข้องในคดีและแปลงเป็นนามสมมุติ ชื่อบุคคลธรรมดาที่ปรากฎจึงอาจเป็นนามสมมุติ